START arrow PODRÓŻE LITERACKIE arrow "Kto miłuje księgi, nie miewa tęskności"
"Kto miłuje księgi, nie miewa tęskności"
Autor: Jolanta Bilska   
01.01.2014.
ImageW roku 2013 minęła 500 rocznica wydania „Raju dusznego”- pierwszej zachowanej książki w języku polskim. Jej autorem jest  Biernat z Lublina - renesansowy poeta, tłumacz, bajkopisarz.
Urodził się ok. 1465 w Lublinie. Uczęszczał do akademickiej szkoły parafialnej. Pracę zarobkową rozpoczął w osiemnastym roku życia jako skryba, czyli sekretarz starosty powiatowego Jana Zielińskiego w Łukowie. Zieliński, były dworzanin króla Jana Kazimierza, za zasługi dworskie otrzymał starostwo łukowskie i wtedy Biernat objął posadę pisarza. Biernat pracował też przez pewien czas jako kopista u słynnego włoskiego poety   Kallimacha w Krakowie. Być może właśnie pod wpływem znakomitego humanisty rozbudziły się w nim aspiracje literackie. Przekładał lub przerabiał na język polski dzieła łacińskie, czeskie i niemieckie o treści religijnej i świeckiej. W roku 1513 krakowski drukarz Ungler wydał „Raj duszny” Biernata z Lublina. Głód polskiej książki by ł wtedy tak wielki, że pięć wydań tego modlitewnika, które ukazały się przed rokiem 1547, zaczytano prawie doszczętnie.

Biernat z Lublina jest  też autorem „Żywota Ezopa Fryga” – wierszowanej biografii, zawierającej  ponadto 200 bajek, opartych na wzorach łacińskich (ich tytuły stanowią pierwszy polski zbiór przysłów). Pierwszy sławny literat, związany z naszą ziemią, ceniony był przez współczesnych jako „mąż bardzo uczony i biegły w języku polskim”.
W jednym z wierszy napisał:


Którzyciem siedzą z księgami,
Nie mogą być nigdy sami,
Aże, kiedy w ciżbie siedzą,
Tam dopiero sami będą.


W uznaniu zasług Biernata z Lublina w Wojewódzkiej Bibliotece Publicznej im. Hieronima Łopacińskiego w Lublinie odsłonięto tablicę upamiętniającą 500. rocznicę wydania „Raju dusznego” - pierwszej zachowanej książki wydanej w języku polskim.

Bibliografia
1. Biernat z Lublina, Żywot Ezopa Fryga mędrca obyczajnego i z przypowieściami jego..[ w:] Lektury polonistyczne. Tom I. Kraków: Universitas, 1997
2..Grychowski August, Lublin i Lubelszczyzna w życiu i twórczości pisarzy polskich, Wydawnnictwo Lubelskie, Lublin 1974
3.Ziomek Jerzy, Renesans,Wydawnictwo Naukowe PWN,  Warszawa1999, s. 138

Rycina
 "Chłop w dybach", Biernat z Lublina w: "Żywot Ezopa Fryga", Kraków 1578

Biernat z LublinaChłop w dybachHortulus 

 
« poprzedni artykuł   następny artykuł »