|
Historia Regionu
|
Autor: K.Jurkowska, W.Ossowska
|
|
14.04.2016. |
|
 Nasza grupa, pracująca nad projektem „Pamięć dla Przyszłości” pragnie nie tylko przybliżyć historię getta w Radzyniu, ale również przybliżyć historię Powstania w Getcie Warszawskim, którego 73 rocznicę będziemy obchodzić 19 kwietnia 2016 r. Tego dnia obchodzimy też Dzień Pamięci o Holocauście i przeciwdziałaniu zbrodniom przeciwko ludzkości.
Na ziemiach Generalnego Gubernatorstwa do 1941 roku istniało 300 gett, z których największe znajdowało się Warszawie. W 1941 r. mieszkało w nim blisko 450 tys. osób, choć wcześniej na tej samej przestrzeni żyło tu zaledwie ok. 75 tys. mieszkańców. Do pierwszego wystąpienia zbrojnego w getcie doszło 18 stycznia 1943 r. Było ono reakcją na rozpoczęcie przez Niemców kolejnej akcji wysiedleńczej. W planach było wywiezienie do Treblinki ok. 8 tys. Żydów. Na czele powstańców należących do Żydowskiej Organizacji Bojowej stanął Mordechaj Anielewicz. W czasie kilku dni nierównej walki zginęło 1170 osób. Niemcy zdołali wywieść ok. 5 tys. ludzi. 21 stycznia deportacja została przerwana.
19 kwietnia 1943 roku na wezwanie Żydowskiego Komitetu Narodowego (ŻKN) wybuchło zbrojne powstanie w getcie warszawskim. Była to próba zbrojnego powstrzymania podjętej przez Niemców, na rozkaz H. Himmlera, ostatecznej likwidacji getta. Przeciwko niemieckim oddziałom wkraczającym do getta, zbrojnie wystąpiły: Żydowska Organizacja Bojowa, której założycielami byli m.in. Icchak Cukierman, Cywia Lubetkin, Marek Edelman, Josef Kapłan i Mordechaj Tanenbaum oraz Żydowski Związek Wojskowy (ŻZW). Mimo tego, że podejmowane przed wybuchem powstania próby połączenia ŻOB i ŻZW nie powiodły się, to podczas walk w kwietniu 1943 r. obie organizacje współpracowały ze sobą. Ich dowódcą został Mordechaj Anielewicz ps. „Malachi”, „Aniołek”.
|
|
Czytaj całość
|
|
Autor: Jolanta Bilska
|
|
13.10.2014. |
 Żydzi w Radzyniu. Historia i kultura.
W dniach 27-29 sierpnia 2014 gościła w Radzyniu Podlaskim mobilna wystawa Muzeum Historii Żydów Polskich „Muzeum na kółkach”.Prezentowała historię i kulturę przedwojennej społeczności żydowskiej Radzynia. W rozstawionym na dziedzińcu pałacowym pawilonie z ekspozycją zwiedzający mogli zobaczyć interaktywną mapę naszego miasta, pokazującą jego żydowską historię. Zaprezentowana została również wystawa planszowa, przybliżająca losy Żydów w okresie międzywojennym oraz model sztetl – żydowskiego miasteczka, który ułatwiał zrozumienie roli najważniejszych żydowskich instytucji. Muzeum Historii Żydów Polskich przygotowało ekspozycję wspólnie z wyłonionymi w konkursie lokalnymi koordynatorami.
Uroczyste otwarcie wystawy, z udziałem partnerów lokalnych, przedstawicieli muzeum i zaproszonych gości nastąpiło 27 sierpnia o godzinie 12.00. Wszyscy obecni mogli spróbować, jak smakuje tradycyjna chałka żydowska i obejrzeć zdjęcia przedwojennego Radzynia. Wystawie towarzyszyły wykłady i warsztaty
We wtorek 27 sierpnia edukatorki z Muzeum Historii Żydów Polskich przeprowadziły warsztaty dla młodzieży Bejt Jehudi – przez wieki w żydowskim domu .Zajęcia poświęcone były poznaniu tradycyjnego żydowskiego domu, roli rodziny, a w niej - kobiety i mężczyzny. Uczestnicy mogli zaobserwować ciągłość i zmienność żydowskiej tradycji na przestrzeni dziejów, między innymi dowiedzieć się, jakie są zasady funkcjonowania koszernej kuchni. 
W środę 28 sierpnia dzieci miały możliwość uczestniczenia w zajęciach na podstawie „Opowiadań dla dzieci” I.B. Singera pt.Mały, wielki teatr. Wspólnie przygotowały i ozdobiły scenę, ponadto każde dziecko wykonało własną drewnianą kukiełkę - jednego z bohaterów opowieści. Prace (kartonowe sceny, afisze, kukiełki) uczestnicy warsztatów zabrali ze sobą, by na podstawie proponowanego scenariusza mogli wystawić miniprzedstawienie, na przykład w szkole.
Codziennie w godzinach wieczornych odbywały się w Kawiarni Artystycznej Kofi &Ti projekcje filmów Wyświetlono:„Myśląc o Auschwitz”, „Żydowski kardynał”„Pani spod szóstki”. „Nigdy nie zapomnij kłama攄Twarze nieistniejącego miasta” i „Holocaust - klej do tapet?”
Odbyła się też degustacja potraw tradycyjnej kuchni żydowskiej. Pani Agnieszka Wawryszczuk, nauczycielka gastronomii, przygotowała wraz z młodzieżą ciasteczka rugelach, śledzia po żydowsku, sałatkę ziemniaczaną i placek z bakaliami.
Na placu Wolności można było przez trzy dni oglądać wystawę fotografii „Żydzi radzyńscy”.Wystawa fotografii, opatrzona komentarzem naukowym, została pomyślana jako pomoc dydaktyczna dla placówek oświatowych i kulturalnych na terenie powiatu radzyńskiego i powiatów ościennych. Koordynatorzy lokalni projektu zamierzają udostępniać ją w przyszłości zainteresowanym instytucjom i osobom prywatnym. |
|
Czytaj całość
|
|
Autor: Paweł Sygowski
|
|
13.10.2014. |
 Dzielnica żydowska (między ul. Armii Krajowej i ul. Ostrowiecką)
Miasto, jako własność królewska, założone w 1468 r., w końcu XVII w. przeszło do Szczuków, przed połową XVIII w. do Potockich (założyli tu rezydencję pałacowo-parkową), następnie do Sapiehów i w końcu do Szlubowskich. Gmina żydowska w Radzyniu, powstała za zgodą właścicieli miasta, zapewne dopiero w końcu XVII w., a rozwinęła się bardziej za czasów Potockich. Żydzi osiedlili się w pn.-zach. i zach. części miasta, w oddaleniu od starego rynku, w uliczkach „zatylnych” i wokół położonego tam placu – przy ul. Kotlarskiej, Szkolnej, Koziej i Kaleń (dziś rejon ul. Pocztowej, Armii Krajowej, Ostrowieckiej i Gwardii). Około 1867 r. zamieszkał w Radzyniu Jaakow Leiner, syn Mordechaja Jozefa – twórcy dynastii chasydzkiej w Izbicy. Jaakow utworzył chasydzką dynastię radzyńską. Teren jego dworu znajdowały się w zachodniej części miasta, na pd.-wsch. od skrzyżowania ul. Warszawskiej z ul. Artyleryjską (dziś Chomiczewskiego). W ten sposób dzielnica żydowska rozbudowała się na południe. Obecność dwory chasydzkiego wpłynął na rozwój społeczności żydowskiej w Radzyniu. Dynastia Leinerów była tu obecna do czasów II wojny światowej. Z czasem Żydzi osiedlili się też w centrum, wokół obydwu rynków (starego i nowego miasta). W okresie międzywojennym budynki należące do żydowskich organizacji społecznych i politycznych spotykamy już na obszarze całego miasta – poza ścisłym terenem kwartału żydowskiego |
|
Czytaj całość
|
|
|
Autor: J.Bilska
|
|
09.05.2013. |
|
 Aleksander Głowacki, bardziej znany czytelnikom jako Bolesłwa Prus, był jednym z uczestników powstania styczniowego na Podlasiu. Jako 17- letni uczeń gimnazjum walczył m.in. pod Międzyrzecem, Dołhą, Siedlacami. 10 czerwca 1863 roku brał udział w zasadzce na oddział rosyjski pod Zbulitowem. Powstańcy napadli pod osłoną nocy na kolumnę płk. Borozdina, maszerującą z Wohynia do Radzynia. Rosjanie stracili w potyczce 13 żołnierzy, powstańcy mieli 4. rannych. Zaskoczeni atakiem żołnierze rosyjscy wycofali się do Radzynia. Oddział powstańczy pod dowództwem Karola Krysińskiego ruszył w stronę Białej Podlaskiej a później Parczewa, gdzie stoczył kolejne potyczki.
|
|
Czytaj całość
|
|
|
Autor: Agnieszka Gątarczyk
|
|
21.01.2013. |
 Powstanie Styczniowe było ostatnim zrywem niepodległościowym Polaków w XIX w. Rozpoczęło się manifestem powstańczym 22 stycznia 1863 r. i trwało do jesieni 1865 r. Objęło swoim zasięgiem Królestwo Polskie oraz tereny obecnej Litwy, Białorusi i część Ukrainy, czyli wschodnie ziemie I Rzeczypospolitej. Zakończyło się klęską Polaków, ogromnymi represjami oraz wzmożoną rusyfikacja i germanizacją. Powstanie najdłużej trwało na Południowym Podlasiu, a konkretnie na Ziemi Łukowskiej, gdzie dowódca ostatniego oddziału partyzanckiego i jednocześnie naczelny kapelan Powstania Styczniowego, ks. Stanisław Brzóska, w kwietniu 1865 został aresztowany i skazany wyrokiem sądu polowego na śmierć przez powieszenie. Wyrok wykonano 23 maja 1865 r. na rynku w Sokołowie Podlaskim. Synowie Ziemi Radzyńskiej również przelali swoją krew w Powstaniu Styczniowym. Do dzisiaj istnieją ślady tego ważnego wydarzenia w naszych dziejach: mogiła i Krzyż Powstańczy na ulicy Powstańców Styczniowych, ulica Powstania Styczniowego, ulica Romualda Traugutta, Szkoła Podstawowa Nr 1 im. Bohaterów Powstania Styczniowego w czy Zespół Szkół Szkoła Podstawowa im. Romualda Traugutta w Białej. |
|
Czytaj całość
|
|
|
Autor: Joanna Wysokińska, Monika Truba (1la)
|
|
19.02.2012. |
|
 Dnia 16 stycznia 2012 roku w Zespole Szkół Ponadgimnazjalnych w Radzyniu Podlaskim gościliśmy dr Joannę Kowalik - pracownika Archiwum Państwowego w Radzyniu Podlaskim. Pani doktor spotkała się z 1 i 2 klasą o profilu humanistycznym. Zaprezentowała fragmenty swojej pracy doktorskiej pt. „Dobra ziemskie. Radzyń Szlubowskich w XIX i XX wieku.” Dowiedzieliśmy się wielu ciekawych faktów na temat właścicieli naszego miasta i okolic i historii najbliższego regionu.
W latach osiemdziesiątych XVII w. dobra radzyńskie, określane mianem starostwo radzyńskie, przeszły w ręce Stanisława Antoniego Szczuki jako wieczysta dzierżawa. Po jego śmierci, w 1710 r., majątek odziedziczyła wnuczka Marianna Kątska, córka Wiktorii Szczuczanki i Jana Stanisława Kątskiego. Poślubiła ona Eustachego Potockiego herbu Pilawa, który wielkim nakładem kosztów przekształcił pałac w jedną z największych rezydencji magnackich na terenie Korony. Właściciele Radzynia byli ludźmi światłym. Odebrali staranne domowe wykształcenie, uzupełniane w trakcie licznych wojaży zagranicznych. Czytali postępowe gazety, synów kształcili w Collegium Nobilium, w pałacu zgromadzili kolekcję obrazów i bogaty księgozbiór. Marianna Potocka tłumaczyła dzieła Moliera. |
|
Czytaj całość
|
|
|
Autor: Agnieszka Gątarczyk
|
|
26.09.2011. |
 W ostatnim czasie ukazała się książka Dominiki Leszczyńskiej „Miejsca pamięci w powiecie radzyńskim”, której wydawcą jest Powiat Radzyński. Autorka wzięła „pod lupę” cały teren naszego powiatu i w bardzo zwięzłej i jednocześnie ciekawej formie zaprezentowała Czytelnikom wszystkie miejsca pamięci wg stanu na dzień 10 grudnia 2010 r. Jak sama zdefiniowała – miejsca pamięci to dla niej miejsca, budowle, pomniki, krzyże, kamienie, tablice, drzewa, itp. Te, często dla nas bliskie ale owiane tajemnicą miejsca, znajdują w publikacji swój opis, zdjęcie i często ciekawą historię przytaczaną na podstawie relacji lub dokumentów. Dzięki Dominice Leszczyńskiej prawie 70 miejscowości z każdej gminy naszego powiatu oraz miasto Radzyń Podlaski zyskało coś bezcennego, co na zawsze wpisze się w pamięć naszą i kolejnych pokoleń. To nasza historia, nasza kultura, nasz patriotyzm, nasza tożsamość. |
|
Czytaj całość
|
|
|
Autor: Jolanta Bilska
|
|
27.05.2011. |
 Południowe Podlasie to obszar obejmujący wschodnia część byłego województwa siedleckiego i byłe bialskopodlaskie. Południową granicą Podlasia jest pas ciągnący się od Włodawy , dolinami rzek Piwonii i Tyśmienicy, a później Wieprza w dolnym jego biegu. Funkcję delimitacyjną spełniały w dawnych czasach bagna, jeziora Pojezierza Łęczyńsko– Włodawskiego, Lasy Parczewskie oraz Lasy Łukowskie. W zasadzie Południowe Podlasie nie jest regionem geograficznym, który moglibyśmy znaleźć na mapie. Nazwa ta została raczej stworzona na potrzeby określenia |
|
Czytaj całość
|
|
| | «« start « poprz. 1 2 nast. » koniec »»
| | Pozycje :: 1 - 12 z 18 |
|
HISTORIA REGIONU 
